Przedszkole Miejskie "Bajka" Witkowie

 

Nawigacja

INNE PROGRAMY WŁASNE

PROGRAM POZNAWANIA PRZYRODY NIEOŻYWIONEJ

DOTKNĘ, POZNAM, ZAPAMIĘTAM

 

Program poznawania przyrody nieożywionej
 
w przedszkolu



Przyroda już od wczesnego dzieciństwa jest najbliższa i najbardziej dostępna dziecku, stanowić więc powinna źródło jego przeżyć i wiedzy.

W obcowaniu dzieci z przyrodą występuje w sposób naturalny wzajemne przenikanie się elementów poznawania i myślenia, społecznego działania, doznań emocjonalno- estetycznych  i potrzeby ruchu.

     Proponowany program zakłada  rozwijanie aktywności poznawczej dziecka przez  organizowanie  warunków  do prowadzenia  działań  badawczych, rozwijania  zainteresowań poznawczych, do czerpania radości w odkrywaniu nowego. Może być realizowany łącznie z innym, programem /wybranym z listy MEN/ o podobnych założeniach i koncepcji metodycznej. Zawiera zbiór zabaw, doświadczeń i obserwacji , jakie można prowadzić z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym w procesie poznawania przyrody nieożywionej. Jego realizacja umożliwia każdemu dziecku  poszerzyć i pogłębić wiadomości zgodnie z indywidualnymi możliwościami , przy wykorzystaniu różnorodnych środków, form i metod pracy.

 

„Dziecko, bawiąc się,
doznaje po raz pierwszy w życiu

radości twórcy i władcy.”


(Antoni Kępiński)

 

 

 

2.  ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE

 

 

Proponowany program zakłada rozwijanie aktywności poznawczej dziecka przez organizowanie warunków do prowadzenia działań badawczych , rozwijania zainteresowań poznawczych, do czerpania radości w odkrywaniu nowego. Został opracowany w oparciu o podstawę programową. Może być realizowany łącznie z innym, programem /wybranym z listy MEN/ o podobnych założeniach i koncepcji metodycznej. Zawiera zbiór zabaw, doświadczeń i obserwacji , jakie można prowadzić z dziećmi w wieku przedszkolnym w procesie poznawania przyrody nieożywionej. Projekt ten zakłada realizację treści programowych w odniesieniu do dwóch etapów myślenia w trakcie zabaw, a mianowicie myślenia sensoryczno – motorycznego i konkretno - obrazowego. Program jest skierowany do dzieci 5 – 6 letnich. Jego realizacja umożliwia każdemu dziecku  poszerzenie i pogłębienie wiadomości zgodnie z indywidualnymi możliwościami intelektualnymi i percepcyjnymi, przy wykorzystaniu różnorodnych środków, form i metod pracy.

Ogromne zadania stoją przed nauczycielem, który powinien tworzyć takie warunki, aby dziecko kontakcie z przyrodą doznawało jak najwięcej przeżyć, zgodnie z zasadą:

 

● słyszę - widzę - czuję,

● dotknę - poznam - zapamiętam

 

 

 

3.  CELE PROGRAMU

 

Cele ogólne

 

v  Stymulowanie aktywności poznawczej;

v  Rozwijanie zainteresowań technicznych i przyrodniczych;

v  Poszerzenie zasobu wiadomości dotyczących świata przyrody i techniki;

v  Wzbogacenie słownika dziecięcego o nowe pojęcia;

v  Budowanie więzi społecznych na płaszczyźnie grupy,

przedszkola i rodziny;

v  Przestrzeganie zasad współdziałania w zespole w trakcie pracy;

v  Czerpanie korzyści i radości podczas odkrywania nieznanych zjawisk przyrodniczych i technicznych;

v  Kształtowanie postaw proekologicznych;

v  Rozwiniecie zdolności wielozmysłowego poznawania środowiska przyrodniczego;

v  Tworzenie warunków do wyjaśniania i przeżywania obserwowanych zjawisk;

v  Wskazanie wzajemnych, przyczynowo-skutkowych zależności w środowisku;

v  Pokazanie konieczności oszczędzania zasobów przyrody i produktów naturalnego pochodzenia.

 

Cele szczegółowe

 

Dziecko:

v  Aktywnie uczestniczy w zabawach badawczych.

(ogląda, szuka, obserwuje, porównuje,  bada, eksperymentuje ).

v  Cierpliwie czeka na swój udział w badaniach.

v  Przestrzega ustalonych zasad w zabawach.

v  Formułuje spostrzeżenia i wnioski.

v  Posługuje się prostymi narzędziami.

v  Poprawnie nazywa badane przedmioty i zjawiska.

v  Poprawnie nazywa urządzenia techniczne.

v  Dba o stan środowiska społeczno- przyrodniczego.

 

 

 

4.    PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW

 

 

Osiąganie zamierzonych celów uwarunkowane jest właściwym doborem treści oraz dostosowaniem treści i wymagań do możliwości rozwojowych dzieci. Równie ważna jest właściwa organizacja i przebieg procesu edukacyjnego, który powinien oparty być na atmosferze zaufania, radości i zabawy. Proces osiągania nakreślonych celów to również odpowiedni dobór treści, form, metod działania i środków dydaktycznych. W ich doborze pomagają nauczycielowi cele operacyjne, które muszą być użyteczne i prowadzić do realizacji celu nadrzędnego, jakim jest rozwijanie aktywności badawczej u dzieci w wieku przedszkolnym.  

Równie ważny w edukacji z zakresu przyrody nieożywionej jest dobór stosowanych metod. Istotne jest, by były to metody wynikające z koncepcji wielostronnego kształcenia.
Będą to cztery grupy metod:
1. metody asymilacji wiedzy oparte na aktywności poznawczej o charakterze reproduktywnym,
2. metody samodzielnego dochodzenia do wiedzy oparte na aktywności poznawczej, związanej z rozwiązywaniem problemów,
3. metody waloryzacyjne (eksponujące) cechujące się przewagą aktywności emocjonalnej i artystycznej,
4. metody praktyczne oparte na aktywności praktyczno - technicznej.
         Nauczyciel z kolei pełni rolę inicjatora poszczególnych sytuacji dydaktycznych, rozbudza zainteresowanie problemem, dyskretnie ukierunkowuje przebieg działań badawczych, prowokuje do stawiania pytań, udostępnia stosowne pomoce badawcze i dobiera właściwe metody działań.

W trakcie realizacji programu nauczyciel powinien:

● wykorzystywać naturalną ciekawość dzieci do rozwijania trwałych    zainteresowań przyrodniczych;

● umożliwić bezpośredni kontakt z przyrodą;

● kształcić umiejętność obserwacji i umiejętność dostrzegania w przyrodzie

bogactwa   form, kształtów, barw i harmonii;

 

● uświadamiać skutki niszczącego działania człowieka;

 

● wdrażać dzieci do praktycznego działania w procesie poznania przyrody i jej 

    ochrony.

 

 

5.    MATERIAŁ EDUKACYJNY

 

 

 

 

Treści programowe

 

Cele ogólne

 

Zamierzone osiągnięcia dziecka

POWIETRZE

 

Poznanie istoty powietrza i jego właściwości

Badanie ruchu, kierunku i siły powietrza. 

Zanieczyszczenia powietrza i jego źródła

- smog

- skutki zanieczyszczeń

 

 

Pomiary zanieczyszczenia powietrza na sali i za oknem.

 

Rola powietrza dla istot żywych

 

Wiatraki i ich wykorzystanie

 

- nabywanie przeświadczenia, że powietrze jest wszechobecne i niezbędne do życia

 

- poznawanie właściwości powietrza, sposoby wykorzystania jego właściwości

 

- uświadomienie potrzeby wietrzenia pomieszczeń,

 

- zapoznanie z wyglądem i przeznaczeniem wiatrowskazu i wiatromierza

-odczytywanie wskazań,

 

- obserwowanie siły i kierunku wiatru – wnioskowanie

 

- poznanie znaczenia powietrza na przebieg procesów w przyrodzie

 

 

 

-         potrafi udowodnić istnienie powietrza

-         mierzy objętość powietrza potrzebnego do wykonania wdechu

-         bada inne właściwości powietrza: ciężar, ruch, sprężystość, siłę, przenoszenie dźwięków i zapachów

-         bada czystość powietrza

-         wykrywa zależność pomiędzy objętością powietrza a jego temperaturą

-         bada kierunek ruchu powietrza oraz spalanie bez dostępu powietrza

-         ocenia zachowanie ciał w powietrzu

-         bada wpływ dymów na rozwój roślin

-         analizuje doświadczalnie pokazane zjawisko smogu

-      konstruuje zabawki poruszające się
w powietrzu

 

WODA

 

Właściwości wody

 

Pływanie i tonięcie ciał

 

Zbiorniki wodne

 

Zanieczyszczenia wody i ich źródła

 

Skutki zanieczyszczeń

 

Oczyszczanie wody

 

Znaczenie wody

 

Sposoby

oszczędzania wody

 

 

 

 

-         poznanie właściwości wody

 

-         poznanie różnych stanów skupienia wody w zależności od temperatury

 

-         porównywanie wyglądu wody z różnych źródeł,

 

-         poznawanie zachowania się niektórych przedmiotów w wodzie (pływanie i tonięcie ciał)

 

-         topnienie śniegu ( czy śnieg jest czysty?)

 

-        zapoznanie z zasadami korzystania z wody

-   obieg wody w przyrodzie,

-   zjawisko rozpuszczania i krystalizacji soli i cukru w wodzie.

 

 

-         określa właściwości wody: wrażenia dotykowe, smak, zapach, barwa, kształt, odgłosy,

-   zna podstawowe stany skupienia- para, woda ,lód,

-    bada czystość śniegu, topnienie

-         zna obieg wody w przyrodzie;

-         porównuje czystość wody z naturalnego zbiornika i wody wodociągowej

-         buduje model filtru wodnego
i oczyszcza wodę

-         bada zależność pomiędzy temperaturą wody, a jej objętością i ruchami

-         wykrywa zależności związane z pływaniem i tonięciem ciał

-         mierzy ilość wody zużytej do określonej czynności w zależności od siły strumienia wody

-         wie, że wodę należy pić po przegotowaniu,

-         bada znaczenie wody dla życia roślin

 

GLEBA

 

Różne rodzaje gleby i ich właściwości

 

Zastosowanie różnych rodzajów gleby

 

Zanieczyszczenia gleby i ich skutki

 

Prowadzenie hodowli na glebach różnego rodzaju

 

-         zapoznanie z różnymi rodzajami gleby- ziemia , piasek, glina;

 

-         zdobywanie wiedzy dotyczącej zastosowania niektórych rodzajów gleby;

 

-         poznawanie w zabawach właściwości piasku i gliny w zależności od stopnia zawilgocenia;

 

-         założenie hodowli (np. fasoli) w tych glebach, obserwowanie i wnioskowanie,

 

-   poznanie gleby jako podłoża - naturalnego środowiska dla rozwoju roślin i zwierząt

 

-   rozumienie roli drobnych zwierząt (dżdżownic i bakterii) w procesie powstawania kompostu, próchnicy-gleby bogatej w składniki mineralne potrzebne do życia roślin.

 

 

-   nazywa gatunki gleby,

-   zakłada hodowlę - obserwuje i wnioskuje,

-   zna zawody, które związane są z pracą  w ziemi.

-       przekonuje się, czy w glebie istnieje życie

-   wykrywa rolę dżdżownicy
w glebie

-         bada pod mikroskopem próbki gleby pod względem struktury

-        potrafi określić do czego wykorzystywana jest glina, żwir czy  piasek;

-        rozpoznaje różnice fizyczne między piaskiem, żwirem, gliną, a ziemią próchniczą

-   wie dlaczego nie można zanieczyszczać gleby

 

SUROWCE NATURALNE

 

 

 

bogactwa

 

 

 

 

 

 

Surowce naturalne: drewno, sól, węgiel,  metale i ich właściwości

 

Oglądanie i poznawanie wybranych minerałów: kryształ górski, krzemień, sól kamienna, wapień (zastosowanie).

Poznanie sposobu wydobywania, właściwości i znaczenia węgla dla człowieka

Pozyskiwanie surowców i ich wykorzystanie przez człowieka

 

Wyczerpywanie  surowców – recykling, oszczędzanie produktów naturalnego pochodzenia

 

 

 

- badanie właściwości drewna, soli, węgla, metali - barwa, konsystencja, rozpuszczalność, twardość, zapach, ich zastosowanie w przemyśle,

-   poznawanie właściwości magnesu ;

-   klasyfikacja przedmiotów za pomocą magnesu;

-  obserwowanie zjawiska przyciągania się i odpychania dwóch magnesów;

-  poznawanie różnych kształtów magnesów;

-         ustalanie biegunowości w magnesie

-  poznanie zastosowania kompasu;

 

 

-         dzieli przedmioty na metalowe  i inne

-         określa właściwości magnesu: przyciąga metale,  przytrzymuje metale, przyciąganie odbywa się na odległość, przyciąga przez papier, wodę, powietrze i szkło;

-         wskazuje biegun północny i południowy na magnesie;

-         zjawisko przyciągania i odpychania się dwóch magnesów

-         wie jak i kiedy powstał węgiel; zna towary wytworzone z węgla,

-         wykrywają właściwości magnesów, poznają ich zastosowanie i wykorzystują je      do zabawy

-         przewidują skutki braku surowców naturalnych dla życia człowieka

-         wykorzystują magnes do odróżniania puszek aluminiowych od innych

-         wie, że magnes w kompasie pokazuje zawsze ten sam kierunek

-         potrafi określić zastosowanie kompasu;

ENERGIA

 

Rodzaje energii: cieplna,

Świetlna, mechaniczna, elektryczna

 

Rola energii w życiu człowieka

 

Odnawialne i nieodnawialne źródła energii

 

Postęp techniczny

 

Sposoby oszczędzania energii

 

-         poznanie zastosowania prądu elektrycznego w życiu człowieka

 

-         poznanie różnych rodzajów energii: cieplna, świetlna, elektryczna, mechaniczna

 

-         poznanie roli różnych rodzajów energii w życiu człowieka

 

-         rozumienie pojęcia ”odnawialne” i „nieodnawialne” źródła energii;

 

-         wskazanie źródła tzw. prądu małego (bateria) i jego zastosowanie

 

-         rozumienie roli postępu technicznego

 

 

-         wykrywa zasady ruchu opartego na napędzie mechanicznym

-         włącza i wyłącza radio, telewizor, magnetofon

-         wymienia baterie w latarce
 i zabawkach

-         bawi się zabawkami napędzanymi mechanicznie
 i baterią

-         porównuje źródła energii i dzieli na odnawialne i nieodnawialne

-    wykrywa źródło energii człowieka (pokarm)

 - bezpiecznie korzysta z energii, baterie

-         wylicza źródła powstawania energii cieplnej i świetlnej: węgiel, ropa naftowa, wiatr, siła wody, słońce, drewno

-         wskazuje dymy jako skutki uboczne  powstawania energii

-         wie, jak bezpiecznie korzystać
z urządzeń elektrycznych

 

ZJAWISKA FIZYCZNE

 

Zjawiska optyczne – odbicie i rozszczepienie światła

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zjawiska akustyczne

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zjawiska elektrostatyczne

 

-         poznanie zjawiska rozszczepienia światła (tęcza)

 

-         obserwowanie zjawiska odbicia światła

 

-         poznanie różnych urządzeń wykorzystujących zjawiska optyczne (aparat fotograficzny, luneta, kalejdoskop

 

-         badanie powstawania fali dźwiękowej

 

-         obserwacja drgań powietrza pod wpływem fali dźwiękowej

 

-         poznanie sposobów wywoływania i wzmacniania dźwięków

-    zapoznanie ze zjawiskiem elektrostatycznym;

-    próby naelektryzowania niektórych przedmiotów;

-    wykorzystanie zjawiska elektrostatycznego w zabawach;

 

 

 

 

- objaśnia warunki powstania tęczy,

-        nazywa kolory tęczy,

-        opisuje świat widziany przez okulary,

-        potrafi korzystać z aparatu fotograficznego, lupy, lunety, kalejdoskopu

-        rozpoznaje zróżnicowane odgłosy z otoczenia

-        określa źródło i kierunek dźwięku

-        rozróżnia natężenie dźwięku: cicho, głośniej, głośno i przedstawiają za pomocą symboli graficznych

-        rozróżnia długość
oraz wysokość dźwięków
i  przedstawia je za pomocą zapisu graficznego

-        zna sposoby przekazywania głosu na odległość (budujemy telefon)

-         określa korzyści wypływające  z walki z hałasem

-         wprawia w ruch figurki z bibuły za pomocą naelektryzowanej plastykowej linii

-         wnioskuje, iż przedmioty naelektryzowane działają na siebie;

-         elektryzuje kliszę wełną;

 

6.     EWALUACJA

 

       Aby przekonać się, czy realizowany program przynosi rezultaty i pożądany wpływ na dzieci, konieczna jest jego ewaluacja, która pozwoli ocenić :     stopień realizacji założonych działań, skuteczność form i metod aktywności,  aktywną postawę wobec sytuacji problemowej, przyrost wiedzy i umiejętności dzieci, poziom zadowolenia z zajęć.

      Ewaluacja programu prowadzona będzie na bieżąco oraz pod koniec roku szkolnego poprzez obserwację postaw i działań dzieci, wykonywanie czynności praktycznych, rozmowy z dziećmi i rodzicami, ocenę rodziców i dyrektora placówki. Miarą przydatności tego programu jest zaangażowanie dziecka w prowadzenie wszelkiego rodzaju prac obserwacyjnych, badawczych, jego udział w konkursach oraz aktywne uczestnictwo w zajęciach.

 

 

EWALUACJI PODLEGA


W opinii Rodziców:
- poziom zainteresowania dzieci zajęciami ;
- poziom zadowolenia dzieci z uczestnictwa w zajęciach;
- dobór zagadnień oferowanych dzieciom;

- forma zajęć;


W opinii nauczyciela:
- poziom zainteresowania dzieci zajęciami;
- poziom aktywności dziecka;
- poziom zainteresowania czynnościami badawczymi poza zajęciami ;
- poziom umiejętności analizy i wnioskowania;





Maria Lisiecka    Kamila Dolata